Soybağı ile Romanya vatandaşlığı başvurusunda en kritik ve en sık yapılan hatalardan biri, başvurunun yanlış madde kapsamında yapılmasıdır. 21/1991 sayılı Romanya Vatandaşlık Kanunu’nun 10. maddesi ve 11. maddesi, her ikisi de eski vatandaşların soyundan gelenlere vatandaşlık hakkı tanımakla birlikte, kapsadıkları coğrafi bölgeler, tarihsel dönemler ve nesil sınırları açısından birbirinden önemli farklılıklar göstermektedir. Bu farkların doğru anlaşılması, başvurunuzun ANC tarafından kabul edilip edilmeyeceğini doğrudan belirleyen temel bir faktördür.
Yanlış madde üzerinden yapılan başvurular, dosyanın reddedilmesinin en yaygın sebeplerinden birini oluşturmaktadır. Bu yazımızda, her iki maddeyi tüm yönleriyle karşılaştırarak, hangi maddenin sizin durumunuza uygun olduğunu belirlemenize yardımcı olacak kapsamlı bir rehber sunacağız.
Doğru madde tespiti, başvurunun hukuki temelini oluşturur. Atanızın doğum yerinin ve göç tarihinin doğru analiz edilmesi, tüm sürecin başarısını belirleyen ilk ve en kritik adımdır.
Av. M. Serkan YAĞCI
Madde 10: Bugünkü Romanya Sınırları İçindeki Topraklar
Vatandaşlık Kanunu’nun 10. maddesi, bugünkü Romanya Cumhuriyeti sınırları içinde kalan topraklarda doğmuş olan eski Romanya vatandaşlarına ve onların ikinci dereceye kadar olan alt soylarına vatandaşlık hakkı tanımaktadır. Bu maddenin kapsamına giren bölgeler, tarihsel süreç boyunca sürekli olarak Romanya’nın yönetimi altında kalmış ve hiçbir zaman sınır değişikliğine uğramamış olan topraklardır.
Madde 10 kapsamındaki başlıca yerleşim yerleri şunlardır: Köstence (Constanța), Tulcea, Mecidiye (Medgidia), Mangalya (Mangalia), Babadağ, Hârşova, Cernavodă, Cobadin, Maçin (Măcin) ve bu il/ilçelere bağlı köyler ve kasabalar. Bu bölgelerde doğmuş bir atanızın bulunması ve sizin bu atanın çocuğu veya torunu (ikinci dereceye kadar alt soy) olmanız durumunda, Madde 10 kapsamında başvuru hakkınız bulunmaktadır.
Madde 11: 6 Eylül 1940 Öncesi Romanya’ya Ait Olan Topraklar
Kanunun 11. maddesi, farklı bir tarihsel bağlama dayanmaktadır. 6 Eylül 1940 tarihinde imzalanan Craiova Antlaşması ile bugün Bulgaristan’ın kuzeydoğusunda yer alan Güney Dobruca bölgesi Romanya’dan Bulgaristan’a devredilmiştir. Ancak Romanya hukuku, bu topraklardaki eski vatandaşlarına ve onların soyundan gelenlere vatandaşlık hakkını korumaya devam etmiştir. Madde 11, bu tarihsel hakkın yasal düzenlemesidir.
Madde 11 kapsamına giren bölgeler, 6 Eylül 1940 tarihinden önce Romanya Devleti’ne ait olup daha sonra Bulgaristan’a devredilen Güney Dobruca bölgesindeki yerleşim yerleridir: Silistre (Silistra), Tutrakan (Turtucaia), Dobriç (Dobrici), Balçık (Balcic), Kavarna (Cavarna), Deliorman bölgesi ve bunlara bağlı köyler ve kasabalar. Bu bölgelerde doğmuş bir atanızın bulunması durumunda, Madde 11 kapsamında üçüncü dereceye kadar alt soylar başvuru yapabilmektedir.
Karşılaştırma: Temel Farklılıklar
Coğrafi kapsam: Madde 10, bugünkü Romanya sınırları içinde kalan toprakları kapsar. Madde 11 ise bugün Bulgaristan’da bulunan ancak 1940 öncesinde Romanya’ya ait olan Güney Dobruca bölgesini kapsar. Atanızın doğum yerinin hangi ülkenin bugünkü sınırları içinde kaldığı, hangi maddenin uygulanacağını belirleyen birincil kriterdir.
Nesil sınırı: Bu, iki madde arasındaki en önemli pratik farktır. Madde 10 kapsamında ikinci dereceye kadar alt soylar (göç eden kişinin kendisi, çocukları ve torunları) başvuru yapabilirken, Madde 11 kapsamında üçüncü dereceye kadar alt soylar (göç eden kişinin kendisi, çocukları, torunları ve torun çocukları) başvuru hakkına sahiptir. Bu fark, özellikle 1930’lu ve 1940’lı yıllarda göç etmiş ailelerin bugünkü dördüncü kuşak bireyleri için belirleyici olmaktadır; zira bu kişiler Madde 10 kapsamında başvuru hakkına sahip değilken, eğer atanızın doğum yeri Güney Dobruca bölgesinde ise Madde 11 kapsamında hâlâ başvurabilirler.
Tarihsel referans tarihi: Madde 11’in uygulanabilirliği, 6 Eylül 1940 tarihli Craiova Antlaşması’na bağlıdır. Bu tarihten önce söz konusu bölgeler Romanya’ya ait olduğundan, bu tarihten önceki doğumlar ve göçler Madde 11 kapsamında değerlendirilir. Madde 10 için böyle bir tarih sınırlaması bulunmamaktadır.
Dil şartı: 14/2025 sayılı yeni yasa ile getirilen B1 Rumence dil şartı, hem Madde 10 hem de Madde 11 kapsamında başvuran alt soylar için geçerlidir. 65 yaş üstü muafiyet her iki madde için de uygulanmaktadır.
Doğum Yeri Nasıl Tespit Edilir?
Atanızın doğum yerinin tespiti, E-Devlet üzerinden alınan alt-üst soy belgesi ile başlayan bir süreçtir. Bu belgede atanızın doğum yeri olarak yer alan yer adı, hangi madde kapsamında olduğunuzu belirler. Ancak bazı durumlarda nüfus kayıtlarında yalnızca “Rumeli” veya “Bulgaristan” gibi genel ifadeler yer alabilmekte, bu gibi durumlarda arşiv araştırması ve Cumhuriyet Arşivi taraması ile kesin tespit yapılması gerekmektedir.
Yanlış Madde Tespitinin Sonuçları
Yanlış madde üzerinden yapılan başvuru, ANC tarafından esastan reddedilmekte ve bu durum hem zaman hem de maddi kayba yol açmaktadır. Örneğin, atanız Silistre doğumlu olmasına rağmen Madde 10 üzerinden yapılan bir başvuru reddedilecektir; çünkü Silistre bugün Bulgaristan sınırları içinde yer almakta ve Madde 11 kapsamında değerlendirilmektedir. Benzer şekilde, atanız Köstence doğumlu iken Madde 11 üzerinden başvuru yapılması da hukuki açıdan uygun değildir. Bu nedenle madde tespitinin uzman bir avukat tarafından yapılması, sürecin en başında doğru temelin atılmasını sağlamaktadır.
Hangi Madde Benim İçin Uygun?
Kendi durumunuzu tespit etmek için şu adımları takip edebilirsiniz: Öncelikle E-Devlet üzerinden alt-üst soy belgenizi kontrol ederek atanızın doğum yerini belirleyin. Doğum yeri bugünkü Romanya sınırları içindeyse Madde 10, bugünkü Bulgaristan’ın Güney Dobruca bölgesindeyse Madde 11 kapsamındasınız. Ardından kendi nesil konumunuzu hesaplayarak, nesil sınırı içinde olduğunuzdan emin olun. Belirsizlik durumlarında profesyonel hukuki değerlendirme en güvenilir yoldur.
Yağcı Legal olarak, Vatandaşlık ve Göç Hizmetleri kapsamında Romanya arşiv araştırması koordinasyonundan belge teminine, dosya hazırlığından ANC başvurusuna kadar tüm süreçte müvekkillerimize profesyonel destek sunmaktayız. Arşiv araştırma süreciniz hakkında bilgi almak için bilgi alma formumuzu doldurabilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.
