Romanya vatandaşlığı başvurusu sürecinde karşılaşılan en sinir bozucu ve aynı zamanda en kritik engellerden biri, isim denklik belgesi üzerinde yer alan doğum yeri veya doğum tarihine ilişkin tutarsızlıklardır; zira bu belge, Türk nüfus kayıtlarındaki kimlik bilgilerini Romanya arşiv kayıtlarındaki bilgilerle köprüleyen, başvurunun omurgasını oluşturan hukuki bir enstrümandır. Pek çok müvekkil, elindeki isim denklik belgesinde yazan doğum yerinin köy, ilçe veya il düzeyinde Romanya kaydıyla örtüşmediğini ya da doğum tarihinin gün-ay sırasının Türk takvim sistemiyle çakışma yarattığını fark ettiğinde, ilk refleks olarak mahkeme yolunu düşünmektedir; ancak bu yol her durumda zorunlu değildir ve çoğu zaman idari kanallar hem daha hızlı hem de çok daha az maliyetli bir çözüm sunmaktadır.
Hangi Hatalar İdari Yoldan Düzeltilebilir?
Türk hukuku çerçevesinde nüfus müdürlükleri, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu‘nun 35. maddesi uyarınca belirli kategorilerdeki maddi hataları idari yoldan düzeltme yetkisine sahiptir; bu yetki, özellikle yazım hatası niteliği taşıyan, belgesel kanıtla desteklenebilecek ve nüfus kütüğüne sehven yanlış işlendiği açıkça anlaşılan tutarsızlıkları kapsamaktadır. Doğum tarihinin yıl bilgisinde oluşan tek haneli bir sehiv, ya da doğum yerinin ilçe isminin harf düşmesiyle bozulmuş şekli gibi durumlarda, müdürlük bünyesinde kurulan hata tespit komisyonları söz konusu kaydı düzeltebilmekte ve ilgilinin mahkemeye müracaat etmesine gerek kalmamaktadır. Bu süreçte gerekli belgeler listesindeki dokümanların tamamının eksiksiz ve apostilli biçimde sunulması, komisyonun kararını hızlandıran en temel etkendir.
Mahkeme Zorunluluğu Doğuran Hatalar
Bununla birlikte, idari yolun kapsamı dışında kalan ve zorunlu olarak dava açılmasını gerektiren hata tipleri de mevcuttur; bunların başında doğum yılının birden fazla yıl sapma gösterdiği durumlar, soybağını doğrudan etkileyen anne-baba isimlerindeki köklü tutarsızlıklar ve birden fazla resmi belgede zincirleme biçimde tekrarlanan çelişkiler gelmektedirBu tür zincirleme hatalar ANC’nin dosyayı askıya almasına veya doğrudan reddetmesine zemin hazırlamaktadır. Böyle bir durumda Türk aile mahkemelerinde açılacak nüfus kaydının düzeltilmesi davası, kesinleşmiş kararın Romanya makamlarına sunulmasından önce tüm süreci durdurduğundan, zaman kaybı son derece kritik bir boyut kazanmaktadır.
“İsim denklik belgesindeki bir doğum yeri hatası, yalnızca bürokratik bir kusur değil; doğrudan soybağı zincirinin kopması anlamına gelebilir. Bu nedenle, idari yol mu yoksa dava yolu mu sorusunun cevabı, belgenin türüne ve hatanın kapsamına göre mutlaka bir avukat tarafından değerlendirilmelidir.” — Av. M. Serkan YAĞCI
İdari Başvuruda Süreç Nasıl İşler?
Nüfus müdürlüğüne yapılacak idari düzeltme başvurusu, alt üst soy belgesi ve varsa eski tarihli nüfus cüzdanı örnekleri, aile kütüğü kayıtları ve tanık beyanı gibi destekleyici belgelerle birlikte sunulduğunda, komisyon incelemesi genellikle 30 ila 90 gün arasında tamamlanmaktadır; ancak bu süre, başvurulan ilçe nüfus müdürlüğünün iş yüküne ve talep edilen düzeltmenin karmaşıklık düzeyine göre önemli ölçüde farklılaşabilmektedir. Doğum belgesi arşiv araştırması sürecinde elde edilen Romanya kökenli belgeler ise bu başvuruda karşı kanıt olarak değil, destekleyici referans olarak sunulabilmekte ve komisyonun hata tespitini kolaylaştırmaktadır.
Hatanın Giderilmemesi Durumunda ANC’nin Tutumu
Romanya Ulusal Vatandaşlık Kurumu (ANC), dosyayı incelerken Türk resmi belgelerindeki bilgilerin birbiriyle ve Romanya arşiv kayıtlarıyla tutarlılığını titizlikle denetlemektedir; herhangi bir uyumsuzluk tespit ettiğinde ise başvurucuya ek süre tanıyarak eksik belge veya açıklama talep edebilmektedir. Romanya vatandaşlığı başvurusu sürecinde avukat tutmanın kritik önem kazandığı tam da bu noktadır; çünkü ANC’nin ek evrak yazısına verilen yanıtın içeriği ve zamanlaması, dosyanın onaylanması ya da reddedilmesi arasındaki farkı belirleyebilmektedir. Başvurusu reddedilen müvekkillerin büyük çoğunluğunun, red gerekçesinin tam olarak farkında olmadan dosyasını kapattığını görmekteyiz; oysa erken aşamada tespit edilen bir belge hatası, çoğu zaman hem idari yolda hem de ANC sürecinde geri dönüşü olan bir durumdur.
Doğum Belgesi Bulunamıyor veya Yetersiz Kalıyorsa
Hatanın düzeltilmesi için başvurulan belgenin bizzat kendisi eksik, tahrip görmüş ya da arşivden temin edilemiyorsa, doğum belgesi bulunamayanlar için alternatif çözüm yolları başlıklı rehberimizde ele aldığımız ikincil kanıt mekanizmaları devreye girebilmektedir; bu mekanizmalar arasında kilise kayıtları, okul kayıt defterleri ve tanık ifadeleri gibi tarihi belgeler öne çıkmaktadır. Söz konusu alternatif kanıtların hem Türk hem de Romanya makamlarınca kabul görmesi için usulüne uygun şekilde apostil ve yeminli tercüme işlemlerinden geçirilmesi gerekmekte olup bu noktada da uzman hukuki destek belirleyici olmaktadır.
Dosyanızdaki isim denklik belgesi üzerindeki hatanın idari yoldan mı yoksa dava yoluyla mı giderilebileceğini öğrenmek ve zaman kaybetmeden doğru adımı atmak için hizmet sayfamızı ziyaret edebilir ya da ücretsiz uygunluk formunu doldurarak büromuzla iletişime geçebilirsiniz; ekibimiz dosyanızı değerlendirerek en hızlı ve güvenli yolu size tavsiye edecektir.
